Η θέση μας για το νέο Πρόγραμμα Σπουδών στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο (πιλοτικό Πρόγραμμα- έτος 2011-2012)

αναρτήθηκε στις 10 Δεκ 2013, 12:14 π.μ. από το χρήστη Lweb Διαδικτυακές Λύσεις   [ ενημερώθηκε 19 Δεκ 2013, 1:45 π.μ.από Πανελλήνια Ένωση Θεολόγων ]
Μακαριώτατε Ἅγιε Πρόεδρε,
Σεβασμιώτατοι Ἅγιοι Συνοδικοί,
Τό πρόγραμμα Σπουδῶν στά Θρησκευτικά Δημοτικοῦ καί Γυμνασίου, πού προωθήθηκε
ἤδη ἀπό τῆς ἐνάρξεως τοῦ τρέχοντος σχολ. ἔτους καί δημοσιεύθηκε στό Φύλλο Ἐφημε-
ρίδος τῆς Κυβερνήσεως ( τεῦχος Β´, ἀριθμ. φύλλου 2335/17-10-2011) παρά τά ὅσα θετικά
στοιχεῖα εἶναι δυνατό νά περιλαμβάνει, καί πράγματι περιλαμβάνει, ἤγειρε ἤδη ἀπό τίς
πρῶτες προσπάθειες ἐφαρμογῆς του, σοβαρές ἀντιρρήσεις καί οὐσιαστικές διαφωνίες.
Ἡ ΠΕΘ καί τά μέλη της καί οἱ συνεργάτες μας ἔχουν ἤδη δημοσιεύσει - κυρίως στό
Διαδίκτυο- ἐπιφυλάξεις καί ἀντιρρήσεις:
α) γιά τό περιεχόμενο καί τίς στοχεύσεις τῶν πιλοτικῶν αὐτῶν προγραμμάτων
β) γιά τή διαμόρφωση τῆς πορείας τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας, στήν ὁποία ὄντως
γίνονται καί ὄμορφα βήματα τῆς πορείας αὐτῆς. Ἄλλωστε Προγράμματα Διαδικασίας τά
ὀνομάζουν πολλοί. Ναί, ἀλλ᾽ ἀποκλίνουν συνήθως σέ πολλά σημαντικά στοιχεῖα τοῦ
περιεχομένου τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας.
γ) γιά παιδαγωγικές ἀστοχίες σέ κάποια-ὄχι λίγα- σημεῖα. Κυρίως γιά ἀγνόηση τοῦ
ψυχολογικοῦ ὑπόβαθρου τῶν μαθητῶν στούς ὁποίους ἀπευθύνονται..
δ) ἀλλά κυρίως καί πρωτίστως γιά τό περιεχόμενο, τό ἀντικείμενο, τό τί
τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας, ἀπ᾽ τό ὁποῖο ἀποκλείεται ἐκεῖνο ἀκριβῶς πού χρειά-
ζεται γιά νά εἶναι ἡ θρησκευτική διδασκαλία πράγματι θρησκευτική καί νά μήν ἀπομέ-
νει θρησκειολογική καί ἁπλῶς γνωστική καί ἱστορική.
Γιατί αὐτό ἐπιτυγχάνουν τά νέα προγράμματα σπουδῶν, ὅπως τά διαβάζουμε.
***
Θά ἀναφερθῶ, μέ κάθε συντομία, κάποτε ἐνδεικτικά μόνο, στά παρακάτω.Α´ Γιά τό καθαρά παιδαγωγικό μέρος.
Ὑπάρχει σημαντική ἀναντιστοιχία τῆς ἡλικίας καί τῆς πνευματικῆς ὡριμότητας τῶν
παιδιῶν μέ πολλά στοιχεῖα τά ὁποῖα περιλαμβάνουν τά Π.Σ.
Τά ὁποῖα στήν προσπάθεια νά προσφέρουν ἀξιόλογες καί σηματικές γνώσεις γιά τίς
θρησκεῖες τοῦ μή Χριστιανικοῦ κόσμου, ὁδηγοῦν τόν διδάσκοντα νά προσφέρει στά παι-
διά στοιχεῖα ὅπως τά παρακάτω:
Στήν Γ´ τάξη Δημοτικοῦ (ἡλικία 8 ἐτῶν) καί στή θεμ. ἑνότητα “2. Κυριακή, μιά σημα-
ντική ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας” καί σέ μιά ἐντελῶς ἀψυχολόγητη/ἐσφαλμένη ἐκτίμηση τῆς
πνευματικῆς ὠριμότητας τοῦ παιδιοῦ προσφέρονται γιά τή διδασκαλία τά ἑξῆς στοιχεῖα:
α) Γιά τήν Κυριακή τῶν Χριστιανῶν: ὁ ναός, ἡ καμπάνα, τά κεριά, οἱ εἰκόνες, ὁ Σταυ-
ρός
β) Γιά τό Σάββατο τῶν Ἑβραίων: ἡ Συναγωγή, ραββίνος, τορά, κεριά, μενορά, κιπά τε-
φιλίν
γ) Γιά τήν Παρασκευή τῶν Μουσουλμάνων: Τζαμί/Τέμενος, Κοράνιο, μιναρές, μουε-
ζίνης, χατίπης, ἱμάμης, νίψεις προσώπου-χεριῶν-ποδιῶν, βγάλσιμο παπουτσιῶν, μάσμπαχ,
κατεύθυνση προσευχῆς, κήρυγμα
δ) Καί τά Σύμβολα ὅλων τῶν θρησκειῶν: Σταυρός, ἰχθύς, ἄμπελος, πέλεκυς, ἄστρο τοῦ
Δαβίδ, Μενορά, ἡμισέληνος, ὄνομα τοῦ Ἀλλάχ, Σβάστικα, τό γίν καί τό γιάνγκ, τό ὤμ, ὁ
τροχός τῆς διδασκαλίας τοῦ Βούδα (ντάρμα), ὁ λωτός, τό σύμβολο τῆς μή βίας (ἀχίμζα).
Εὔκολα βλέπουμε ὅτι γιά τήν Κυριακή μένουμε σέ ἐντελῶς ἐξωτερικά -τυπικά πολιτι-
στικά στοιχεῖα. Καί λίγα. Γιά ὅλες τίς ἄλλες ἑορτές πολύ περισσότερα. Ὅμως ἄν ὁ δά-
σκαλος προσπαθήσει νά ἐξηγήσει συμβολισμούς, μποροῦμε νά φανταστοῦμε τί
ἀνακάτωμα, χάος καί προπαντός ἐξίσωση τῶν πάντων θά προκληθεῖ στά μυαλά καί στίς
ψυχές τῶν ὀχτάχρονων.
Καί γιά ὁλοκλήρωση τῆς εἰκόνας πουθενά στό Διάγραμμα Διαδικασίας (τῆς θ.ἑ) δέν
ἀναφέρεται ὅτι οἱ Χριστιανοί τήν ἡμέρα αὐτή γιορτάζουμε τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ
μας καί πᾶμε στήν Ἐκκλησία γιά νά βρεθοῦμε κοντά Του, ὅσο γίνεται. Νομίζω πώς μόνο
αὐτά θά ἀρκοῦσαν γιά τά παιδιά τῆς ἡλικίας.
Ἀναρωτιόμαστε λοιπόν τί ἐπιδιώκουν οἱ συντάκτες τῶν νέων Π.Σ. μέ τό σχεδιασμό τῆς
ἑνότητας αὐτῆς;
Εἶναι ἀνάγκη νά πῶ πώς τό ἴδιο γίνεται καί σέ ἄλλες (ὄχι λίγες) θεματικές ἑνότητες
τοῦ Π.Σ. γιά τό Δημοτικό.
Καί στό Γυμνάσιο σημειώνουμε τήν ἴδια ἀναντιστοιχία. Διότι οἱ συντάκτες στήν προ-
σπάθεια νά καλύψουν θέματα πού ἀνήκουν στήν πνευματική ἡλικία τῶν παιδιῶν του
Λυκείου τά μεταφέρουν στίς τάξεις τοῦ Γυμνασίου. Γιατί το κάνουν; Γιατί κανείς δέν
γνωρίζει τί θά συμβεῖ μέ τό ΜτΘ στό Νέο Λύκειο. Καί πόσο καί μέ ποιά μορφή θά ὑπάρ-
χει τοῦτο στίς τάξεις του. Πιστεύω πώς οἱ συντάκτες τοῦ Π.Σ. τό ἴδιο φοβοῦνται. Δέν πι-
στεύω πώς ξέρουν ἤ πώς σχεδιάζουν. Ἡ ἐπιτροπή ἐμπειρογνωμόνων πάντως γιά τό
σχεδιασμό τοῦ Νέου Λυκείου ἔχει κιόλας συγκροτηθεῖ. Χωρίς ἀναλύσεις θά ἀναφέρω
ἕνα παράδειγμα παιδαγωγικῆς ἀνατιστοιχίας ἡλικίας παιδιῶν καί μαθήματος στό Π.Σ.
τοῦ Γυμνασίου.
Στήν Γ´ τάξη Γυμνασίου ( ἡλικία 14 ἐτῶν, συμπληρωμένων) μεταξύ τῶν προσδοκωμέ-
νων Μαθησιακῶν Ἀποτελεσμάτων ὑπάρχουν στοιχεῖα τά ὁποῖα θά ἀπαιτοῦσαν τήν
πνευματική ὡριμότητα τῆς ὕστερης ἐφηβείας, ὅπως π.χ. « οἱ λόγοι πού ὁδηγοῦν τούς σύγ-χρονους νέους νά στρέφονται σέ συγκεκριμένες σέκτες» ἤ ἀπό τά περιλαμβανόμενα στά
Βασικά θέματα γιά τίς «Θρησκεῖες, σέκτες, ῾῾νεανικές῾῾ θρησκεῖες» ἤ γιά τίς σχέσεις πού
ἐκφράζονται στό θέμα « Ἀναβίωση τῆς θρησκευτικότητας: Συγκρητισμός καί ἐσωτερι-
σμός».
Καί ἔνα δεύτερο παράδειγμα ἀπό τά θέματα τῆς Γ´ Γυμνασίου πάλι ( 14 ἐτῶν).
Εἶναι νομίζω ἄκρως ἐπιβαρυντική ἡ διαδικασία, ἡ πορεία γνώσης σέ θέματα ὅπως π.χ.
( στά Προσδοκώμενα Μαθησιακά Ἀποτελέσματα) σέ « προσωπικούς προβληματισμούς
καί ἰδέες γιά τό ζήτημα τοῦ κακοῦ», ἤ γιά τήν ἐξέταση καί ὁμαδοποίηση τῶν ὄψεων τοῦ
«σημερινοῦ κακοῦ- μέ ἀνθρωπολογικά καί κοινωνιολογικά κριτήρια» ἤ τήν ἀξιολόγηση
τῆς θεώρησης τοῦ κακοῦ καί σέ ἄλλες θρησκεῖες».
Ἀλλ᾽ ὅλα αὐτά, καί ἄλλα ἐπίσης σημαντικά, πού ἀφοροῦν σέ μεθόδους, τρόπους δι-
δασκαλίας, σχεδιασμούς, δραστηριότητες εἶναι κυρίως στοιχεῖα πού βελτιώνονται μέ
καλή διάθεση, συνεργασία καί ἀγάπη στά παιδιά μας. Ἐμεῖς ναί μέν, τά ἐπισημαίνουμε,
ἀλλ᾽ εἴμαστε πρόθυμοι νά συνεργαστοῦμε γιά τή βελτίωσή τους.
Εἶναι ἄλλο ζήτημα, τό ὅτι δέν κληθήκαμε, καί δέν νομίζω ὅτι θά κληθοῦμε, σέ μιά τέ-
τοια συνεργασία.
Β.´Ὑπάρχει ὅμως ἔνα μεγάλο σημεῖο ἀντίρρησης, μιά μέγιστη διαφωνία μας, πού ἀφορᾶ
στό περιεχόμενο καί στό τί διδάσκουμε μέ τά προγράμματα Σπουδῶν γιά τά ὁποῖα συζη-
τοῦμε.
Ὅποιος τά διαβάσει- τά ἴδια τά Π.Σ.- διαπιστώνει εὔκολα ὅτι δέν ἐπιδιώκουν παρά
μόνο νά προσφέρουν στά παιδιά μας γνώσεις. Γνώσεις ἱστορικές, θρησκειολογικές, πολι-
τιστικές, βιβλικές μέ τήν ἔννοια τῆς ἀφήγησης καί ὄχι τῆς ἔμπνευσης καί ἀποδοχῆς κυ-
ρίως τῆς πίστεως πού αὐτές ἐκφράζουν. Γνώσεις φιλοσοφίας, ποικίλης θρησκευτικῆς
διδαχῆς τοῦ περιεχομένου καί τοῦ τρόπου βιώσεως τῶν θρησκειῶν τοῦ κόσμου.
Κάποτε καί προβληματισμούς γιά τή ζωή τοῦ σύγχρονου κόσμου καί τά προβλήματά
του. Ἄν θέλετε καί γιά τήν ἀντιμετώπιση τους ἀπό τίς ἰδέες τῶν θρησκειῶν, ἀκόμα καί
ἀπό τήν κοινωνική διαδικασία τοῦ χριστιανισμοῦ. Ἐγώ ἕνα δέν βρῆκα: τό ὅτι ὄχι μόνο ἡ
γνώση αὐτῆς τῆς διδασκαλίας, ἀλλ᾽ ὅτι ἡ πίστη στό Χριστό μας καί ἡ ἀφοσίωση σ᾽αὐτήν
ὁδηγεῖ στή λύση τους.
Γιατί αὐτό ἀκριβῶς παραλείπουν τά νέα Π.Σ. Τό νά προσπαθήσουν νά ἐγκεντρίσουν
τήν πίστη καί τήν ἀγάπη στό Χριστό καί τήν ἀποδοχή τῆς διδασκαλίας Του στά παιδιά
μας. Στά παιδιά τῆς Ὀρθόδοξης Ἑλλάδας.
Αὐτή ἡ ἔλλειψη εἶναι πού μᾶς ὁδηγεῖ ἀπέναντι στά νέα Π.Σ.
Δέν εἴπαμε ποτέ, καί δέν εἶναι λογικό, οὔτε βέβαια παιδευτικά σωστό, νά ἀπορρίψουμε
τήν προσφορά γνώσεων θρησκευτικῶν, ἱστορικῶν, πολιτιστικῶν κ.π.ἄ., ἀπό τό περιεχό-
μενο τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας. Ἰδιαιτέρως στό σημερινό κόσμο. Κατά συνέπεια
καί ὁ γνωστικός, καί ὁ θρησκειολογικός, καί ὁ πολιτιστικός, καί ὁ ἱστορικός κλπ. χαρα-
κτήρας εἶναι ἀπολύτως ἐπιβαλλόμενος καί ἀποδεκτός ἀπό ὅλους μας.
Ὅμως μαζί μ᾽ αὐτά ὅλα ὁ χαρακτήρας τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας, ὁ χαρακτήρας
τοῦ ΜτΘ δέν μπορεῖ παρά νά εἶναι καί ὀρθόδοξος θεολογικός μέ ὅ,τι αὐτό σημαίνει. Δέν
φοβᾶμαι τούς ὅρους καί θά ἔλεγα ὁμολογιακός ἀφοῦ βέβαια ὁμολογία ἀποδοχῆς καί δι-
δαχῆς θρησκευτικῆς πίστης ἐκφράζει τό ἐπίθετο.
Ἄς δοῦμε ὅμως λίγο, τήν οὐσία των πραγμάτων.
Ὑποστηρίζουμε ὅτι τά νέα Π.Σ. ἀποκλείουν ἀπό τήν πορεία τῆς διδακτικῆς διαδικα-σίας, γιά τό μυαλό καί τήν καρδιά καί τοῦ δάσκαλου καί τοῦ μαθητῆ, τήν ἴδια τήν πίστη
τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν καί τήν ἀποδοχή της, καί τή χάραξη πορείας πρός αὐτήν,
καί τήν ἐνίσχυση καί καθοδήγηση ὅλων μας, καί ἰδίως τῶν παιδιῶν μας, στή διαμόρφωση
τῆς ζωῆς μας σύμφωνα μ᾽ αὐτήν.
Θά πρόσθετα ὅτι κάνουν προσπάθεια (τά νέα Π.Σ. καί οἱ συντάκτες τους) νά ἀπο-
κλείσουν τήν διαδικασία πού ὁδηγεῖ σ᾽ αὐτήν. Ἀκόμη καί σέ σημεῖα πού εὔκολα θά τήν
προσέγγιζαν. Ἄν τό θέλαμε...
Ἐπιτρέψετε ἐλάχιστα ἐνδεικτικά παραδείγματα:
Ἐντυπωσιάζει ἡ περίπτωση τῆς θεματικῆς ἑνότητας 5 γιά τήν Γ τάξη τοῦ Δημοτικοῦ
( παιδιά 8 ἐτῶν ) πού ἔχει τόν τίτλο« Ποιός εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός; ».
Στήν ἑνότητα αὐτή τά Προσδοκώμενα Μαθησιακά ᾽Αποτελέσματα ἀφοροῦν: στά προ-
σωπικά χαρακτηριστικά τοῦ Ἰησοῦ, στήν προέλευση τῶν στοιχείων γιά τή ζωή τοῦ Χρι-
στοῦ, στίς «ἀντιφάσεις» γύρω ἀπ᾽ τό πρόσωπό του καί στήν παρουσία βιβλικῶν
ἀφηγήσεων σέ ἔργα τέχνης.
Γιά τά 2ο καί 4ο ἀπ᾽αὐτά, τά « ἀποτελέσματα» πού θέλουν οἱ συντάκτες νά μείνουν
στά παιδιά, σημειώνω ὅτι εἶναι καθαρά καί ἀπολύτως ἱστορικο-πολιτιστικά. Γιά τό 3ο
θά ἔλεγα ὅτι ἡ λ. «ἀντιφάσεις» εἶναι σαφῶς μακρυά ἀπ᾽τό « οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καί
ἀνάστασιν πολλῶν... καί εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον...» ( Λουκ. β´ 34). Μόνο ἡ καρδιά τοῦ
δάσκαλου μπορεῖ σωστά νά οἰκοδομήσει ἐπ᾽αὐτοῦ. Ὅμως πόσοι δάσκαλοι τοῦ σημερινοῦ
Δημοτικοῦ σχολείου θά ἀνταποκριθοῦν ἔτσι: Ἴσως καί πόσοι θεολόγοι... Οἱ πιό πολλοί
θά μείνουν μᾶλλον στό «Jesus Christ super star» ἤ στό « Εὐαγγέλιο τοῦ Ἰούδα» ἤ σέ ὅποια
ἄλλη προτεσταντική ἔμπνευση.
Τά Προσδοκώμενα Ἀποτελέσματα ἀποκλείουν αὐτό πού πρῶτα-πρῶτα ἔπρεπε νά πε-
ριλαμβάνουν δηλ.
-τήν ἀποδοχή τῆς θεότητας τοῦ Χριστοῦ καί
- τήν ἀλήθεια τῆς ἀναστάσεώς Του.
Αὐτά μόνο λόγῳ τῆς ἡλικίας τῶν παιδιῶν. Ἀργότερα θά ζητούσαμε καί ἄλλα στοιχεῖα.
Ἀντ᾽ αὐτῶν οἱ συντάκτες ζητοῦν προβληματισμό καί ἀπαρτισμένη γνώση προσδοκώμενη
γιά τά παιδιά αὐτά. Τίς ὅποιες « ἀντιφάσεις», πού γιά μεγάλους θά μποροῦσε νά συζη-
τηθοῦν σοβαρά καί ἀποδοτικά. Στά παιδάκια ὅμως τῶν 8 χρόνων, μόνο σύγχυση καί
μπέρδεμα θά φέρνουν.
Ἄς προχωρήσουμε στά Βασικά Θέματα τῆς ὅλης Διαδικασίας τοῦ θρησκευτικοῦ
ἐγγραμματισμοῦ, κατά τήν ἔκφραση τῶν συντακτῶν τῶν Π.Σ., γιά νά διαπιστώσουμε ὅτι
θέλουν νά δοῦμε - νά βλέπουν τά παιδιά μας τόν Κύριο, σάν ξένο σάν φίλο, σάν δάσκαλο,
σάν προσδοκώμενο Μεσσία ὄχι ὅμως νά τόν γνωρίσουν σάν Θεό καί Σωτῆρα τοῦ κό-
σμου.
Ὅλα ἀφήνονται στό δάσκαλο. Τό Π.Σ. ἀφήνει νά ὑπάρχουν «πόρτες» , « δρόμοι», πού
νά ὁδηγοῦν καί λίγο πιό πέρα. ‘Όπως εἶναι οἱ εἰκόνες τοῦ Δωδεκάορτου, στίς ὁποῖες γίνε-
ται ἀναφορά στά Βασικά Θέματα καί παρατηρήσεις στίς Δραστηριότητες. Εἰκόνες πού
πέρα ἀπό καθαρά πολιτιστικό, θέμα τέχνης καί πολιτισμοῦ, εἶναι γιά τήν Ὀρθοδοξία καί
ἡ ἀπεικόνιση τῆς πίστεώς της. Ὅμως τά ἴδια τά Π.Σ. δέν ὁδηγοῦν καθόλου σ᾽ αὐτές- σ᾽
αὐτούς (τίς πόρτες, τούς δρόμους). Κι᾽ ἐγώ μέ τήν ἐμπειρία τῆς σύγχρονης ζωῆς νοιώθω τό
γιατί:
- Γιατί θέλουν νά ἀφήσουν τό δάσκαλο στή δική του πίστη ἤ ἀπιστία.
-Γιατί θέλουν νά μήν πληροφορήσουν γιά τήν πίστη τά παιδιά τῶν ὀρθοδόξων Ἑλλή-νων.
- Προπαντός γιατί θέλουν νά μήν θίξουν τήν σύγχρονη ἀπιστία.
Γι᾽ αὐτούς ὅμως τούς λόγους ἐμεῖς δέν μποροῦμε νά δεχθοῦμε τά εἰσαχθέντα σέ πιλο-
τική διδασκαλία Νέα Προγράμματα Σπουδῶν στά Θρησκευτικά Δημοτικοῦ καί Γυμνα-
σίου.
Θά ἦταν παράλειψη ὅμως νά μήν ἀναφερθοῦμε καί σέ ἕνα τουλάχιστον παράδειγμα
ἀπό τά Π.Σ. τοῦ Γυμνασίου. Σκέφθηκα κατ᾽ἀρχήν τή θεματική ἑνότητα μέ τό ἴδιο θέμα.
Εἶναι ἡ θ.ἑ. 2 τῆς Β´ Γυμνασίου μέ τίτλο « Ποιός εἶναι ὁ Θεός τῶν Χριστιανῶν: « τίνα με
λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; » Καί ἐδῶ συναντοῦμε τά ἴδια στοιχεῖα καί στά Προσδοκώ-
μενα Μαθησιακά ἀποτελέσματα καί στά Βασικά Θέματα καί στίς Δραστηριότητες. Ἐδῶ
ὑπάρχει ( στά βασ. θέματα) ἀναφορά στήν Ἀνάσταση. Στό ἐρώτημα πῶς παρουσιάζει ἡ
Κ.Δ. τό Χριστό, δίνεται ἡ ἀπάντηση: « ( Ὁ Χριστός) πεθαίνει, σταυρώνεται καί ἀνασταί-
νεται». (σελ. 77). Καί μόνο αὐτό.
Πάλι ἡ προσέγγιση, ἡ ὅποια προσέγγιση, θά εἶναι τοῦ διδάσκοντος.
Ἀντί γιά ἄλλη θεματική ἑνότητα, ἄς ἀναφερθοῦμε σέ παράγραφο τῶν Π.Σ., ἐνδεικτικά
πάντοτε, πού περιεχόμενό της ἔχει τίς «Προσδοκώμενες ἐπάρκειες τῶν μαθητῶν στό τέλος
τῆς τάξης ». Πρόκειται γιά τή Β´ τάξη Γυμνασίου (ἠλικία θυμίζω 13 χρονών).
Θά ἑστιάσω μόνο τήν προσοχή μας στήν Γ´ ὑποπαράγραφο πού ἔχει τίτλο «Ὡς πρός τήν
προσωπική ἀνάπτυξη καί καλλιέργεια ἀξιῶν καί στάσεων ». ‘Αναφέρονται ἐδῶ πράγματι
πολλά καί σημαντικά στοιχεῖα γιά τήν πνευματική ἀνάπτυξη τῶν παιδιῶν. Πού εἶναι καί
ἀξιόλογα καί ἀπαραίτητα. Καί δέν ἔχει κανένας λογικός ἄνθρωπος, οὔτε κανένας πιστός
χριστιανός ἀντίρρηση γιά τά ἐπιδιωκόμενα στοιχεῖα.
‘Η διαφορά μας (εἶναι ἰδιαιτέρως σημαντική καί βαρύνουσα διαφορά) βρίσκεται στό
ὅτι λείπουν - ἀπουσιάζουν ἀπό τούς στόχους αὐτούς ὁποιεσδήποτε ἀναφορές στήν γνώση
καί ἀποδοχή τῆς λυτρωτικῆς προσφορᾶς τοῦ Κυρίου ‘Ιησοῦ στόν κάθε ἄνθρωπο καί στήν
διά τῆς χάριτος Του, μέσα στήν Ἐκκλησία καί τή ζωή της, πραγματοποίηση αὐτῆς τῆς λυ-
τρωτικῆς διαμόρφωσης καί μεταμόρφωσης τοῦ καθενός μας καί γιά τόν κόσμο πού ζοῦμε
καί γιά τήν αἰωνιότητα.
Φυσικό ἑπακόλουθο εἶναι ἡ ἐκδίωξη τῆς ὅποιας παρουσίας τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς
καί τῶν λειτουργῶν της ἀπό τά ἑλληνικά σχολεῖα.
Καί, δυστυχῶς, οἱ συνέπειες στήν κοινωνική ζωή.
Καί γι᾽ αὐτό ἐμεῖς δέν μποροῦμε νά δεχθοῦμε τά νέα Π.Σ. Μᾶς τό ἀποκλείει ὄχι μόνο
ἡ πίστη καί ἀγάπη μας στό Χριστό μας, ἀλλά καί τό ἄρθρο 2 τοῦ Καταστατικοῦ τῆς ‘Ενώ-
σεώς μας.
Πολλά ἄλλα στοιχεῖα πού ἐπιβάλλουν τήν διαφωνία μας μέ τά Νέα Π.Σ. θά ἦταν δυ-
νατό νά προστεθοῦν, ὅπως
α) ἡ ἔντονη παρουσίαση στοιχείων ἄλλων θρησκείων πολλά ἀπ᾽ τά ὁποῖα σύγχυση
προκαλοῦν.
β) ἡ διαφαινόμενη ἀξιολογική ταύτιση τῶν θεολογικῶν στοιχείων ὅλων τῶν θρησκειῶν
τοῦ κόσμου, πού ἀποκλείει τήν παραδοχή τῆς θείας ἀποκαλύψεως, στοιχεῖο πού δέν τό κα-
λύπτει ἡ κατά ποσότητα πολύ μεγαλύτερη ἀναφορά σέ στοιχεῖα τῆς ὀρθόδοξης παράδο-σης.
γ) ‘Η καθαρά πολιτιστική καί μόνον προσέγγιση στοιχείων πού ἔχουν, καί μποροῦν νά
ἔχουν, πολύ ἔντονη τήν ἔκφραση τῆς πίστεως τῶν ὀρθοδόξων.
Ὑπάρχουν καί ἄλλα.
Εἶναι πολύ φανερή ἡ παρουσία τους γιά ὅσους δέν θέλουν νά τά ἀγνοήσουν.
Μακαριώτατε, Σεβασμιώτατοι,
Οἱ ἀναφορές μας στά Π.Σ. πού ἔγιναν πιο πάνω, γίνονται σ᾽ αὐτά τοῦτα τά προγράμ-
ματα, δηλ. στίς θεματικές ἑνότητες πού περιλαμβάνουν, καί ὄχι στό «Πλαίσιο βασικῶν
ἀρχῶν καί προσανατολισμῶν στά Θρησκευτικά Δημοτικοῦ καί Γυμνασίου», τό ὁποῖο ¨
φυσικῶ τῶ λόγω¨ προηγεῖται (σελ. 6-26) τοῦ ὅλου κειμένου. Τό πλαίσιο αὐτό ἐκφράζει
βέβαια τήν φιλοσοφία, θά ἔλεγα, καί τίς ἰδέες πού ὁδήγησαν τούς συντάκτες τῶν προ-
γραμμάτων σπουδῶν, στή διατύπωσή τους. ‘Ή κριτική τῶν ὅσων ἀντιτίθενται στίς ἰδέες
αὐτές πράγματι γίνεται. Καί ἔχουν δημοσιευθεῖ πολλά σχετικά στό Διαδίκτυο. Μένουμε
μόνο στα Π.Σ. στό τί πρακτικά διατάσσεται γιά νά φθάσει στήν τάξη.
Θά συμπληρώσουμε ἀκόμη ὅτι στό ὅλο κείμενο τῶν Π.Σ. συνάπτεται καί ἕνας πολυσέ-
λιδος (σελ. 275) ‘Οδηγός τοῦ Εκπαιδευτικοῦ γιά τούς διδάσκοντες, ὁ ὁποῖος πολλά ὁρίζει,
σέ πολλά καθοδηγεῖ τόν κάθε δάσκαλο, εἰς ἐφαρμογἠν τῶν ἀπόψεων καί θέσεων τῶν συ-
ντακτῶν τῶν Π.Σ. Καί σέ πλεῖστα σημεῖα ὑπηρετεῖ ἀντιλήψεις καί ἀρχές σωστές καί ἀπο-
δεκτές. Σέ πλεῖστες ὅμως ἄλλες ἐκφράζει καί προσπαθεῖ νά θεμελιώσει ἀντιλήψεις καί
ἀρχές πού ἐγγίζουν τά ὅρια τοῦ ἀπαράδεκτου, ἤ καί τά ὑπερβαίνουν. Σχετικά ἔχουν ἤδη
γραφτεῖ ἀρκετά.
Ἀνάγκη νά ὑπενθυμίσουμε:
1. Δικαίωμα ἀναφαίρετο, κατοχυρωμένο μέ διεθνεῖς συμβάσεις εἶναι τό δικαίωμα τῶν
γονέων νά ἀνατρέφουν καί νά διαπλάθουν τά παιδιά τους μέ τίς πνευματικές, τίς ἠθικές,
τίς θρησκευτικές ἀποδοχές καί πίστεις τους.
Ἀναφέρω τή Διεθνῆ Σύμβαση τῆς Ρώμης τῆς 4ης Νοεμβρίου 1950 ¨περί προασπίσεως
τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καί τῶν θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν¨ πού κυρώθηκε δύο
φορές ἀπό τήν ‘Ελλάδα μέ τούς Νόμους 2329/1953 καί τό Ν.Δ. 53/1974. Εἶναι ἠ Εὐρω-
παϊκή Σύμβαση Ἀνθρωπίνων Δικαιωμάτων ἡ ὁποία στό ἄρθρο 2 τοῦ Πρώτου Προσθέτου
Πρωτοκόλλου της ἀναφέρει ὅτι κάθε εὐρωπαϊκό κράτος ὀφείλει νά παρέχει εκπαίδευση
στούς μαθητές σύμφωνα με τίς θρησκευτικές πεποιθήσεις τῶν γονέων τους.
2. Ἀλλά καί τό Σύνταγμα τῆς ‘Ελλάδος στά ἄρθρα 3,13 καί 16 κατοχυρώνει τήν διά τῆς
παιδείας ἀνάπτυξη τῆς ἐθνικῆς καί θρησκευτικῆς συνείδησης καί τή διάπλασή τους σέ
ἐλεύθερους καί ὑπεύθυνους πολίτες.
3. Ἀκόμη καί ὁ βασικός νόμος τοῦ ‘Ελληνικοῦ Κράτους γιά τή Γενική Εκπ/ση ὁ Ν.
1566/1985 τά ἴδια σέ ἐκτενέστερη ἀνάπτυξη καθορίζει.
4. Καί ἡ νομολογία τοῦ ‘Έλληνικοῦ ‘Ανωτάτου Δικαστηρίου, τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπι-
κρατείας, ἰδιαίτατα ἡ ἀπόφαση 2176/1998 πού προχωρεῖ στή σύνδεση τῆς προσφορᾶς τῆς
θρησκευτικῆς εκπαίδευσης μέ τήν ὀρθόδοξη χριστιανική πίστη μας.
῾Όλα ἀπαιτοῦν τήν μετάδοση στά παιδιά μας τῆς δικῆς μας πίστης -τῆς πίστης τῶν πα-
τέρων τους.-
Παρενέβη ὅμως τό Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης καί μέ τή γνωστή Recommendation
1720/2005, τήν ὁδηγία πρός τίς Εὐρωπαϊκές Κυβερνήσεις συνιστᾶ τή δική του ἄποψη,κατά παράβαση τῆς Συνθήκης τῆς Ρώμης, πού ἤδη ἀναφέρθηκε. Οἱ συντάκτες τῶν νέων
Π.Σ. δυστυχῶς αὐτήν ἀκολούθησαν. Δέν μπορῶ δυστυχῶς νά ἐπεκταθῶ.
Τελειώνω ὅμως τοῦτο τό θέμα μέ τήν βασική ἀντίληψη γιά τή σχολική εκπαίδευση γε-
νικῶς. Τό σύγχρονο σχολεῖο, ὅπως καί κάθε σχολεῖο διαχρονικά καί παγκοσμίως ἀρνεῖται
ἑαυτό ὅταν περιορίζεται σέ Σχολεῖο Γνώσεων καί μόνο καί ἀποποιεῖται τῆς ἀποστολῆς
του γιά διάπλαση τῶν συνειδήσεων καί τῆς προσωπικότητας τῶν παιδιῶν του.
Καί ἄν ¨παρά πᾶσαν ἀντίρρησιν ἔστω καί τῶν πλειόνων¨ ἡ θρησκευτική διδασκαλία
τῶν παιδιῶν τῶν ἑλληνικῶν σχολείων διαμορφωθῆ κατά τά Νέα Π.Σ. πού μελετούμε, τότε
τά παιδιά ὅλων τῶν ὀρθοδόξων ‘Ελλήνων θά διδάσκονται ὄχι τή δική τους πίστη, ἀλλά
γιά τή δική τους πίστη μέ ὕφος καί περιεχόμενο θρησκειολογικό. Ἔστω. Ἀλλά ἐνώπιον
ὄχι μόνον τῆς ‘Ιερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος, ἀλλά καί ἐνώπιον ὅλων τῶν
‘Ελλήνων, πρέπει νά τεθεῖ τό ἐρώτημα, πού θά ἐξελιχθεῖ ἐν τέλει σέ δίλημμα.
Τα παιδιά μας ὑποχρεωτικά δέν θά διδάσκονται τήν πίστη μας, σάν διδασκαλία πί-
στεως. ‘Όπως καί τά παιδιά τῶν μεταναστῶν, στήν Ἀθήνα καί ἀλλοῦ. ‘Όμως....
‘Όμως τά παιδιά τῶν μουσουλμάνων ἑλλήνων πολιτῶν τῆς Θράκης, ἴσως καί τά τῶν ρω-
μαιοκαθολικῶν ἑλλήνων πολιτῶν τῶν Κυκλάδων τί θά διδάσκονται στή θρησκευτική δι-
δασκαλίας τους;
Τα Νέα Π.Σ. θά ἔχουν τή δύναμη, τό θάρρος, τήν ἱκανότητα, τή λεβεντιά νά διδάξουν
τά ἴδια πράγματα καί σ᾽αὐτά τά παιδιά;
Μακαριώτατε,
Σεβασμιώτατοι,
Τό μέλλον τῆς ‘Ελλάδας μας, εἶναι τά παιδιά μας. Βοηθεῖστε μέ τίς εὐχές σας, τίς προ-
σευχές σας, τήν ἱερατική χάρη και φωτισμό τοῦ ‘Αγίου Πνεύματος καί προπαντός μέ τό
λόγο καί τή φωνή σας, δηλ. μέ τό λόγο τῆς ‘Εκκλησίας, τῆς κεφαλῆς, τῆς ἡγεσίας καί τοῦ
σώματός της, νά μήν χάσουν τόν προσανατολισμό τους στήν πίστη τοῦ Γένους.
Στήν ὀρθοδοξή μας πίστη.
Σᾶς εὐχαριστῶ.


ΗΛΙΑ ΧΡ. ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ (05-06-2012)
Comments